خداگونه بودن انسان؛ روایتی اسرائیلی یا آموزه مشترک ادیان ابراهیمی؟

استاد دانشگاه قم
چکیده:   (۴۲۶۷ مشاهده)
خلقت خداگونه انسان برای اولین بار در آموزه های تورات آمده است. بر طبق آنچه سفر پیدایش بیان می کند خداوند انسان را به صورت خود آفریده است؛ مسئله ای که در متون خاص مسیحیان نیز مورد اشاره قرار گرفته است. نکته حائز اهمیت در دیدگاه عهدین نسبت به این مسئله این است که میان خلقت آدمی بر صورت الهی و سروری و تسلط او بر سایر موجودات عالم رابطه مستقیمی وجود دارد. این آموزه در در متون اسلامی اعم از شیعه و سنّی نیز آمده است به نحوی که احادیثی همچون «إنّ اللهَ خَلَقَ آدَمَ عَلَی صُورَتِه» از فراوانی قابل توجهی در متون روایی برخوردارند. در اینجا مسئله اصلی این است که آیا این آموزه در متون اسلامی برگرفته از عهدین است. به عبارت دیگر، آیا این حدیث برساخته جاعلان است، و آن ها این حدیث را از متون یهودی  مسیحی گرفته و وارد متون حدیثی کرده اند؟ یا ریشه در حوزه وسیع تفکرات و تعالیم اسلامی دارد. این مقاله در آغاز، نگاهی به آنچه در متون یهودی و مسیحی در این باره آمده است، انداخته و سپس وضعیت سندی و دلالی این حدیث را از دیدگاه دانشمندان مسلمان مورد بررسی قرار داده است، و سپس با سیری در اندیشه عارفان مسلمان که این حدیث را در تبیین یکی از مهم ترین نظریات خود یعنی نظریه انسان کامل به کار گرفته اند، به این نتیجه رسیده است صرف اشتراک آموزه ای میان ادیان مختلف مقوم انگاره اقتباسی بودن آن آموزه نیست، و مسئله آفرینش انسان بر صورت الهی یکی از عمیق ترین آموزه هایی است که در ادیان ابراهیمی مطرح شده است بدون آنکه ادیان پسین از پیشین وام‌گیری داشته باشند.
واژه‌های کلیدی: صورت خدا، خداگونگی، اسرائیلیات، آموزه بین ادیانی، انسان کامل.
شاکر محمدکاظم، موسوی حرمی فاطمه سادات. خداگونه بودن انسان؛ روایتی اسرائیلییا آموزه مشترک ادیان ابراهیمی؟. حدیث پژوهی. ۱۳۹۰; ۰ (۶) :۱۵۹-۱۸۴

URL: http://s-hadith.kashanu.ac.ir/article-۱-۴۳-fa.html

<span class=”persian”><a href=”http://s-hadith.kashanu.ac.ir/search.php?sid=1&slc_lang=fa&auth=+%D8%B4%D8%A7%DA%A9%D8%B1″ data-mce-href=”http://s-hadith.kashanu.ac.ir/search.php?sid=1&slc_lang=fa&auth=+%D8%B4%D8%A7%DA%A9%D8%B1″> محمدکاظم شاکر</a> ، <a href=”http://s-hadith.kashanu.ac.ir/search.php?sid=1&slc_lang=fa&auth=%D9%85%D9%88%D8%B3%D9%88%DB%8C+%D8%AD%D8%B1%D9%85%DB%8C” data-mce-href=”http://s-hadith.kashanu.ac.ir/search.php?sid=1&slc_lang=fa&auth=%D9%85%D9%88%D8%B3%D9%88%DB%8C+%D8%AD%D8%B1%D9%85%DB%8C”> فاطمه سادات موسوی حرمی</a></span><em><span class=”persian”> استاد دانشگاه قم </span></em><strong>چکیده:</strong>   <span dir=”rtl”> (۴۲۶۷ مشاهده)</span>خلقت خداگونه انسان برای اولین بار در آموزه های تورات آمده است. بر طبق آنچه سفر پیدایش بیان می کند خداوند انسان را به صورت خود آفریده است؛ مسئله ای که در متون خاص مسیحیان نیز مورد اشاره قرار گرفته است. نکته حائز اهمیت در دیدگاه عهدین نسبت به این مسئله این است که میان خلقت آدمی بر صورت الهی و سروری و تسلط او بر سایر موجودات عالم رابطه مستقیمی وجود دارد. این آموزه در در متون اسلامی اعم از شیعه و سنّی نیز آمده است به نحوی که احادیثی همچون «إنّ اللهَ خَلَقَ آدَمَ عَلَی صُورَتِه» از فراوانی قابل توجهی در متون روایی برخوردارند. در اینجا مسئله اصلی این است که آیا این آموزه در متون اسلامی برگرفته از عهدین است. به عبارت دیگر، آیا این حدیث برساخته جاعلان است، و آن ها این حدیث را از متون یهودی  مسیحی گرفته و وارد متون حدیثی کرده اند؟ یا ریشه در حوزه وسیع تفکرات و تعالیم اسلامی دارد. این مقاله در آغاز، نگاهی به آنچه در متون یهودی و مسیحی در این باره آمده است، انداخته و سپس وضعیت سندی و دلالی این حدیث را از دیدگاه دانشمندان مسلمان مورد بررسی قرار داده است، و سپس با سیری در اندیشه عارفان مسلمان که این حدیث را در تبیین یکی از مهم ترین نظریات خود یعنی نظریه انسان کامل به کار گرفته اند، به این نتیجه رسیده است صرف اشتراک آموزه ای میان ادیان مختلف مقوم انگاره اقتباسی بودن آن آموزه نیست، و مسئله آفرینش انسان بر صورت الهی یکی از عمیق ترین آموزه هایی است که در ادیان ابراهیمی مطرح شده است بدون آنکه ادیان پسین از پیشین وام‌گیری داشته باشند.<strong>واژه‌های کلیدی: </strong> <a href=”http://s-hadith.kashanu.ac.ir/search.php?sid=1&slc_lang=fa&key=%D8%B5%D9%88%D8%B1%D8%AA+%D8%AE%D8%AF%D8%A7″ data-mce-href=”http://s-hadith.kashanu.ac.ir/search.php?sid=1&slc_lang=fa&key=%D8%B5%D9%88%D8%B1%D8%AA+%D8%AE%D8%AF%D8%A7″>صورت خدا</a>، <a href=”http://s-hadith.kashanu.ac.ir/search.php?sid=1&slc_lang=fa&key=%D8%AE%D8%AF%D8%A7%DA%AF%D9%88%D9%86%DA%AF%DB%8C” data-mce-href=”http://s-hadith.kashanu.ac.ir/search.php?sid=1&slc_lang=fa&key=%D8%AE%D8%AF%D8%A7%DA%AF%D9%88%D9%86%DA%AF%DB%8C”>خداگونگی</a>، <a href=”http://s-hadith.kashanu.ac.ir/search.php?sid=1&slc_lang=fa&key=%D8%A7%D8%B3%D8%B1%D8%A7%D8%A6%DB%8C%D9%84%DB%8C%D8%A7%D8%AA” data-mce-href=”http://s-hadith.kashanu.ac.ir/search.php?sid=1&slc_lang=fa&key=%D8%A7%D8%B3%D8%B1%D8%A7%D8%A6%DB%8C%D9%84%DB%8C%D8%A7%D8%AA”>اسرائیلیات</a>، <a href=”http://s-hadith.kashanu.ac.ir/search.php?sid=1&slc_lang=fa&key=%D8%A2%D9%85%D9%88%D8%B2%D9%87+%D8%A8%DB%8C%D9%86+%D8%A7%D8%AF%DB%8C%D8%A7%D9%86%DB%8C” data-mce-href=”http://s-hadith.kashanu.ac.ir/search.php?sid=1&slc_lang=fa&key=%D8%A2%D9%85%D9%88%D8%B2%D9%87+%D8%A8%DB%8C%D9%86+%D8%A7%D8%AF%DB%8C%D8%A7%D9%86%DB%8C”>آموزه بین ادیانی</a>، <a href=”http://s-hadith.kashanu.ac.ir/search.php?sid=1&slc_lang=fa&key=%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%A7%D9%86+%DA%A9%D8%A7%D9%85%D9%84.” data-mce-href=”http://s-hadith.kashanu.ac.ir/search.php?sid=1&slc_lang=fa&key=%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%A7%D9%86+%DA%A9%D8%A7%D9%85%D9%84.”>انسان کامل.</a><br />
شاکر محمدکاظم، موسوی حرمی فاطمه سادات. خداگونه بودن انسان؛ روایتی اسرائیلییا آموزه مشترک ادیان ابراهیمی؟. حدیث پژوهی. ۱۳۹۰; ۰ (۶) :۱۵۹-۱۸۴<p dir=”ltr” align=”left”>URL: <a href=”http://s-hadith.kashanu.ac.ir/article-1-43-fa.html” data-mce-href=”http://s-hadith.kashanu.ac.ir/article-1-43-fa.html”>http://s-hadith.kashanu.ac.ir/article-۱-۴۳-fa.html</a></p>

مشخصات کتاب شناختی مقاله:
رفرنس:

:APA



Chicago:



Harvard:



Vancouver:
ارتباط با شبکه بین المللی مطالعات ادیان:
islamicdialogs@gmail.com

مطالب مرتبط

Top